Jak ustalić rzeczywistą niepewność pomiaru urządzenia Alco-Sensor IV w sprawie karnej o przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości?

Jak zostało już wskazane w artykule: Przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości przy wyniku 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu w przypadku przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, gdzie najwyższy wynik pomiaru stężenia alkoholu jest tzw. wynikiem granicznym – od 0,26 do 0,28 mg/l istotne znaczenie ma kwestia tzw. „niepewności pomiarowej alkomatu„.

W takich sprawach, ustalenie i uwzględnienie rzeczywistej niepewności pomiarowej analizatora wydechu może prowadzić do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu, z przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. na wykroczenie z art. 87 § 1 k.w.

Wskazać w tym miejscu należy, iż niepewność pomiaru wskazuje z jaką dokładnością dane urządzenie mierzy poziom stężenia alkoholu w organizmie badanego. Wartość niepewności pomiarowej alkomatu wskazana jest we świadectwie wzorcowania danego urządzenia. Dla większości alkomatów używanych przez Policję niepewność pomiaru wynosi +/- 0,01 mg/l.

Co istotne, zgodnie z opiniami biegłych z zakresu mechaniki, maszyn i urządzeń analizatorów alkoholu, w warunkach badania danej osoby, w szczególności gdy badanie miało miejsce na zewnątrz niepewność pomiaru urządzeniem elektronicznym może wynosić nawet 0,03 mg/l.

Celem niniejszego artykułu jest omówienie procedury ustalania rzeczywistej niepewności pomiarowej urządzenia Alco-Sensor IV.

Niepewność pomiaru alkomatu jest pojęciem złożonym, gdyż dotyczy całej metody badawczej, w której niepewność wzorcowania przyrządu pomiarowego (widniejąca na świadectwie wzorcowania alkomatu) jest tylko jedną ze składowych niepewności pomiaru.

W przypadku zastosowania do oznaczenia zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu analizatora Alco-Sensor IV mamy do czynienia następującymi składowymi niepewności:

  1. wzorcowanie przyrządu (wartość ze świadectwa wzorcowania 0,01 mg/l);

  2. warunki środowiskowe (czynniki środowiskowe oznaczone są w instrukcji obsługi urządzenia, maksimum dokładności urządzenia zachodzi przy temperaturze pracy: od 0 º do 40 º, ciśnieniu: od 600 do 1300 hPa, wilgotności : od 0% do 100%), z uwagi na fakt, że przyrząd jest wzorcowany w temperaturze 20 ÷ 22 º C, a pomiary dokonywane są w warunkach drogowych, można oszacować wpływ temperatury na poziomie 0,005 mg/l;

  3. czynniki przeszkadzające (np. dym papierosowy, wielokrtone używanie tego samego ustnika – wpływ czynników przeszkadzających na pomiar szacuje się na poziomie 0,01 mg/l);

  4. pobór reprezentatywnej próbki do badania (oprogramowanie Alco -Sensor IV jest tak skonfigurowane, aby osoby mogące wydmuchać więcej niż 1,5 l powietrza, miały pobraną próbkę powietrza do analizy dopiero wówczas, gdy będą kończyły wydmuchiwanie powietrza. Pary alkoholu mają tendencję do zatrzymywania się w płucach, przed pomiarem płuca powinny być więc przewentylowane o dopiero później powinien być dwukrotnie przeprowadzony pomiar; jako wiążąca powinna być uznana wartość niższa – niepewność związana z próbkobraniem szacuje się na poziomie 0,02 mg/l;

  5. powtarzalność pomiaru (tzw. czynnik ludzki, badania są prowadzone rutynowo przez osoby przeszkolone w związku z tym niepewność powtarzalności pomiaru będzie na poziomie niepewności wzorcowania przyrządu tj. 0,01 mg/l);

  6. kontrola jakości badań (zerowanie, próbki kontrolne itp. ) – przed każdym pomiarem w cyklu automatycznym wykonywane jest zerowanie przyrządu, niepewność ustawienia zera równa jest niepewności wzorcowania przyrządu, tj. 0,01 mg/l;

  7. flora saprofityczna fizjologicznie występująca w organizmie ludzkim – wpływ ten jest wybitnie osobiczny, na poziomie ok. 0,015 mg/l ;

  8. zasilanie – szzególnie gdy urządzenie jest na wyczerpaniu, niepewność w tym wypadku wynosi 0,005 mg/l .

Wartość niepewności związanej z przyrządem równa jest pierwiastkowi z podniesionych do kwadratu sum w/w składowych niepewności, tj. 0,0218 gm/l.,

Niepewność całkowita pomiaru równa jest natomiast pierwiastkowi z podniesionych do kwadratu sum składowych niepewności w postaci:

  • niepewności związanej z próbkobraniem – 0,02 mg/l;

  • niepewności powtarzalności pomiaru – 0,01 mg/l;

  • niepewności ustawienia zera – 0,01 mg/l;

  • niepewnosci związanej z przyrządem – 0,0218 mg/l

tj. 0,0328 mg/l.

W świetle powyższego, stwierdzić zatem jednoznacznie należy, iż niepewność pomiarowa wskazana na świadectwie wzorcowania urządzenia Alco-Sensor IV wynosząca 0,01 mg/l jest znacznie mniejsza od rzeczywistej całkowitej niepewności pomiaru wynoszącej 0,0328 mg/l.

W sprawach o przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, gdzie najwyższy wynik pomiaru stężenia alkoholu jest tzw. wynikiem granicznym – od 0,26 do 0,28 mg/l warto zatem zasięgnąć opinii biegłego z zakresu mechaniki, maszyn i urządzeń – analizatorów alkoholu w celu ustalenia rzeczywistej całkowitej niepewności pomiaru. Ustalenie i uwaględnienie rzeczywistej niepewnosci pomiaru może być podstawą do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu, z przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. na wykroczenie z art. 87 § 1 k.w.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel+48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy można popełnić przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na drodze leśnej lub polnej?

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie jedno z najnowszych orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. IV KK 324/15.

Na kanwie przedmiotowej sprawy rozważeniu podlegało zagadnienie prawne dotyczące realizacji znamienia „ruchu lądowego” w kontekście drogi leśnej, w następującym stanie faktycznym:

X – został uznany za winnego tego, że pomimo orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, prowadził pojazd na drodze leśnej, tj. popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. Od wyroku Sądu I instancji odwołał się obrońca X zarzucając Sądowi obrazę prawa materialnego tj. art 244 k.k. poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że ruch lądowy w rozumieniu tego przepisu może odbywać się na drodze leśnej, wewnątrz kompleksu leśnego i drodze nie mającej charakteru drogi wewnętrznej.

Sąd II instancji podzielając w całości argumentację podniesioną w apelacji obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił X od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Od powyższego wyroku kasację wniósł Prokurator Okręgowy domagając się jego uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania przez Sąd odwoławczy. Prokurator oparł kasacje m.in. na rażącej obrazie przepisu art. 244 kk. poprzez błędne i dowolne uznanie, że znamię „ruch lądowy” nie obejmuje swoim zakresem drogi, po której w inkryminowanym czasie poruszał się oskarżony.

Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał go do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.

W powoływanym wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, m.in. iż: „Kryterium ruchu lądowego należy wiązać nie tylko z formalnym statusem konkretnej drogi, czy też określonego miejsca, lecz z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem tego miejsca dla ruchu pojazdów i innych uczestników„. Co najmniej dyskusyjny jest więc pogląd odrzucający a limine charakter drogi leśnej jako drogi wewnętrznej” . Ponadto SN podniósł, że: ” Kryterium powszechnej dostępności terenu, na którym ma odbywać się ruch lądowy, nie jest przydatne w odniesieniu do sytuacji, gdy chodzi o tereny, których dostępność dla ruchu pojazdów ze swej istoty lub na podstawie szczególnych unormowań (zakłady przemysłowe, kopalnie, lotniska, lasy) – jest limitowana. Jeżeli bowiem na takim terenie przygotowana jest droga przeznaczona dla ruchu wszystkich pojazdów należących do uprawnionych kategorii i taki ruch na tej drodze systematycznie się odbywa, to nie ma powodów, aby twierdzić, że nie ma on charakteru ruchu lądowego”.

W cytowanym orzeczeniu SN uznał więc, że sam status drogi leśnej nie przesądza o jej braku charakteru „ruchu lądowego”.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, SN zwrócił uwagę na fakt, iż przy rozstrzyganiu kryterium „ruchu lądowego” – prócz formalnoprawnego statusu drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych- należy brać pod uwagę także:

  • faktyczną dostępność drogi;

  • systematyczność ruchu na drodze;

  • stan techniczny drogi;

  • oznakowanie znakami drogowymi

Przenosząc powyższe na grunt problematyki przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, stwierdzić zatem jednoznacznie należy, iż w praktyce możliwe będzie zrealizowanie znamiom tego przestępstwa także na drodze leśnej lub polnej. Ostatecznie o spełnieniu kryterium „ruchu lądowego” decydować będą okoliczności faktyczne danej sprawy, oceniane pod kątem wyszczególnionych w powoływanym wyroku SN przesłanek.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel+48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 2 komentarzy

Czy w przypadku skazania za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd obligatoryjnie zarządza wykonanie warunkowo zawieszonej kary za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.?

Nie ulega wątpliwości, że osoba, która ponownie wsiada za kierownicę samochodu w stanie nietrzeźwości, naraża się na poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafia się po raz pierwszy w życiu.

Zgodnie z art. 178a § 1 k.k., popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę niekaraną dotąd za to przestępstwo jest zagrożone, karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2.

Sprawcy, który ponownie popełnienia przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, grozi natomiast kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Należy mieć jednak na uwadze, że to nie wszystkie możliwe konsekwencje prawno-karne, jakie może ponieść sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Może bowiem zdarzyć się tak, że sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

W takiej sytuacji, pojawić się może pytanie czy wobec skazania za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd „odwiesi” skazanemu orzeczoną wcześniej w zawieszeniu karę pozbawienia wolności.

Kluczowe znaczenie w omawianej materii ma art. 75 k.k. regulujący przesłanki zarządzenia wykonania kary.

Zgodnie z § 1 powołanego artykułu: „Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”.

Przenosząc powyższe na grunt sytuacji ponownego prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości w okresie próby związanej z orzeczeniem kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. zauważyć należy, że Sąd zarządzi obligatoryjnie sprawcy przestępstwa art. 178a § 4 k.k. warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności, tylko wówczas gdy za czyn z art. 178a § 4 k.k. zostanie on prawomocnie skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Należy mieć przy tym na uwadze, iż w tego typu sytuacjach tj. przy ponownym prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości przez osobę która uprzednio została prawomocnie skazana na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. – co do zasady Sąd orzeknie wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. karę bezwzględnego pozbawienia wolności – co w konsekwencji doprowadzi do „odwieszenia” warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności za pierwsze przestępstwo.

Podkreślić w tym miejscu warto, iż szczególnych wypadkach Sąd może w oparciu o przepis art. 37a k.k. orzec wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. (który popełnił przestępstwo w okresie próby) zamiast kary bezwzględnego pozbawienia wolności karę grzywny bądź karę ograniczenia wolności (więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy Sąd obligatoryjnie orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?).

W przypadku natomiast, gdy sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zostanie skazany prawomocnie na inną karę niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności (np. karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), wówczas Sąd będzie mógł fakultatywnie (a nie obowiązkowo), zarządzić mu warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sytuację tą reguluje art. 75 § 2 k.k. zgodnie z którym: „Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku”.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Co powinien zrobić oskarżony, w sytuacji gdy po przedstawieniu zarzutu z art. 178a § 4 k.k. nastąpi zatarcie skazania z art. 178a § 1 k.k.?

Jak była już mowa w artykule: Czy możliwa jest zmiana kwalifikacji prawnej czynu, w sytuacji gdy po przedstawieniu zarzutu z art. 178a § 4 k.k. nastąpi zatarcie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.? w praktyce może pojawić się sytuacja, gdy uprzednia karalność za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ulegnie zatarciu w toku postępowania karnego, tj. po skierowaniu do Sądu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., a przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie.

Konsekwencją powyższego jest zmiana kwalifikacji prawnej czynu, z § 4 na § 1 art. 178a k.k., która rodzi dla oskarżonego korzystniejszą sytuację prawno – represyjną (odpowiedzialność karna na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest znacznie surowsza aniżeli na podstawie art. 178a § 1 k.k.)

Sąd rozpoznający sprawę, powinien z urzędu badać stan faktyczny sprawy pod kątem istnienia przesłanek z art. 178 a § 4 k.k., a zatem istnienia uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości.

W praktyce, polega to na tym, że Sąd zwraca się do Krajowego Rejestru Sądowego z zapytaniem o udzielenie informacji na temat karalności oskarżonego (czyli jego Karty Karnej). Trzeba mieć jednak przy tym na uwadze, iż co do zasady aktualizacja danych na temat karty karnej następuje co 6 miesięcy, tj. dopiero po upływie 6 miesięcy od uzyskania informacji na temat karalności oskarżonego, Sąd zwraca się z nowym zapytaniem o karalność. Oznacza to, że Sąd może wyrokować na podstawie danych z Karty Karnej oskarżonego, przedstawionych nie wcześniej, niż na 6 miesięcy przed wydaniem wyroku.

Tymczasem w praktyce, może zdarzyć się tak, że zatarcie skazania nastąpi w niedługim czasie przed wydaniem wyroku, np. na kilka tygodni przed wyrokowaniem.

Warto zatem, aby oskarżony lub jego obrońca „monitorował” moment zatarcia się skazania za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Należy wskazać w tym miejscu, iż jak wskazuje praktyka orzecznicza, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sądy orzekają karę grzywny bądź karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (rzadziej orzekana jest kara ograniczenia wolności – zazwyczaj ma to miejsce w przypadku osób bezrobotnych, wobec których orzekanie kary grzywny jest niecelowe).

Zgodnie z art. 107 § 4a k.k. zatarcie skazania na karę grzywny następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

W myśl zaś art. 76 § 1 k.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (który wynosi od roku do 3 lat).

Należy przy tym zauważyć, że jeżeli wobec sprawcy przestępstwa orzeczono środek karny (np. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych), przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania .

Nadto co istotne, jak wynika z treści art. 108 k.k. zatarcie wszystkich skazań następuje jednocześnie. Oznacza to, że jeśli w karcie karnej sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. widniałyby przestępstwa, które podlegałyby zatarciu później niż skazanie za jazdę w stanie nietrzeźwości, to zatarcie przestępstwa z art. 178a par. 1 k.k. mogłoby nastąpić dopiero po upływie terminu zatarcia pozostałych czynów.

Mając wiedzę na temat zatarcia skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. – w toku postępowania o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. – oskarżony lub jego obrońca powinni wystąpić do Sądu z wnioskiem o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k. powołując się przy tym na aktualną Kartę Karną oskarżonego (uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy możliwa jest zmiana kwalifikacji prawnej czynu, w sytuacji gdy po przedstawieniu zarzutu prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k. nastąpi zatarcie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.?

Jak zostało wskazane w artykule: Kiedy sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości zostanie przestawiony zarzut z art. 178a § 4 k.k.? warunkiem skazania sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest uprzednia karalność za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. aktualna w dacie wydania przez Sąd wyroku skazującego.

Uprzednia karalność sprawcy za wcześniejsze przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości musi więc zachodzić:

  • w momencie popełnienia czynu oraz

  • w dacie wydania wyroku skazującego.

W praktyce może pojawić się sytuacja, gdy uprzednia karalność za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ulegnie zatarciu w toku postępowania karnego, tj. po skierowaniu do Sądu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., a przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie.

Może pojawić się wówczas pytanie, jak taka okoliczność wpływa na sytuację procesową sprawcy oskarżonego o ponowne prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Stwierdzić należy, iż zatarcie skazania za uprzednie przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w toku postępowania o przestępstwo z art 178a § 4 k.k. ma fundamentalne znaczenie dla oskarżonego, bowiem daje podstawy do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu, z § 4 na § 1 art. 178a k.k. , co z kolei wpływa na kwestię grożącej mu odpowiedzialności karnej.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że osoba, która ponownie wsiadła za kierownicę samochodu pod wpływem alkoholu, naraża się na znacznie poważniejsze sankcje karne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafiła się po raz pierwszy.

Popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę nie karaną dotąd za to przestępstwo jest bowiem zagrożone, zgodnie z art. 178a §1 k.k., karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Co istotne, jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Inaczej rzecz ma się w przypadku ponownego popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Sprawca tego przestępstwa naraża się na surowszą odpowiedzialność karą tj. na karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Z mojej praktyki zawodowej wynika , że w takich przypadkach Prokuratorzy żądają wymierzenia oskarżonemu kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Co więcej, zgodnie z art. 42 § 3 k.k. (w brzmieniu po nowelizacji Kodeksu karnego, która weszła w życie z dniem 18 maja 2015 r.) Sąd orzeka wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Dodatkowo, zgodnie z nowym stanem prawnym w przypadku skazania sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd orzeka wobec niego obligatoryjnie obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 10.000 zł. Kwota maksymalna, jaką Sąd może wymierzyć, wynosi natomiast 60.000 zł (więcej na ten temat w artykule: Jaka kara grozi za popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k.?)

W świetle powyższego, nie powinno ulegać wątpliwości, iż będąca konsekwencją zatarcia uprzedniego skazania w toku postępowania, zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art 178a § 4 k.k. na art. 178a§ 1 k.k. niesie dla niego szereg korzyści w sferze prawno-karnej.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż Sąd może dokonać zmiany kwalifikacji prawnej czynu z urzędu (z własnej inicjatywy) bądź też na wniosek oskarżonego, który uzasadni swoje stanowisko powołując się na aktualną Kartę Karną, w której nie będzie już figurować skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (więcej na ten temat w artykule: Co powinien zrobić oskarżony, w sytuacji gdy po przedstawieniu zarzutu z art. 178a § 4 k.k. nastąpi zatarcie skazania z art. 178a § 1 k.k.?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy możliwe jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, w przypadku gdy po przedstawieniu zarzutu z art. 178a § 4 k.k. ulegnie zatarciu skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.

Nie ulega wątpliwości, iż sprawca działający w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k. naraża się na znacznie poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba niekarana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Jak bowiem wynika wprost z art. 178a § 4 k.k. za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości pomimo wcześniejszego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Warto mieć przy tym na uwadze, że jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Na gruncie praktyki orzeczniczej można zauważyć tendencję do orzekania przy tego rodzaju występków kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności, a więc bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Co do zasady więc, ponowna jazda samochodem w stanie nietrzeźwości wiązać będzie się dla sprawcy z poniesieniem kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. , który naraża się na na karę grzywny, karę ograniczenia wolności bądź karę pozbawienia wolności do lat 2 (w praktyce będzie to zazwyczaj kara grzywny bądź kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania).

Zauważyć zatem należy, iż zatarcie w toku postępowania karnego skazania za poprzednie przestępstwo kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości – (prowadzące do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.) rodzi realną szansę uniknięcia przez oskarżonego ponoszenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

W takiej sytuacji oskarżony lub jego obrońca powinni zwrócić się do Sądu z wnioskiem o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu oraz wymierzenie mu na podstawie art. 178a § 1 k.k. kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Ważne jest przy tym powołanie się na odpowiednią argumentację. Istotne znaczenie w zakresie wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności będą mieć w szczególności:

  • właściwości i warunki osobiste oskarżonego (np. wiek, stan cywilny, sytuacja zawodowa)

  • okoliczności popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości (np. stopień stężenia alkoholu w organizmie oskarżonego, pora podróżowania, dystans przebytej drogi).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy ponowne popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności?

Zauważyć należy, że osoba która będąc już uprzednio prawomocnie skazana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości ponownie wsiada nietrzeźwa za kierownicę samochodu (art. 178a § 4 k.k.) naraża się na odpowiedzialność karną w postaci kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak była już mowa w artykule: Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności? o tym jaką karę poniesie sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., w praktyce decydować będzie przede wszystkim rodzaj kary na którą był on uprzednio skazany za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że znowelizowany przepis art. 69 § 1 k.k. (regulujący instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary) stanowi wyraźnie, iż: „Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa „.

Jednocześnie z § 2 cytowanego przepisu wynika, iż w stosunku do sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary, wyłącznie w „szczególnie uzasadnionych wypadkach„.

Z powyższego wynika zatem iż co do zasady, w sytuacji, gdy za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości sprawca przestępstwa został skazany na karę grzywny, bądź karę ograniczenia wolności, wówczas za nowe przestępstwo z art. 187a § 4 k.k. Sąd będzie mógł orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – o ile uzna, że w sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

W sytuacji zaś, gdy sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., skazany był uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania Sąd – co do zasady – orzeknie wobec niego karę bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

Opisaną powyżej sytuację, tj. gdy sprawca, który był już wcześniej prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. ponownie dopuszcza się przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości tj. przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. należy odróżnić od sytuacji, w której sprawca skazany za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. po raz kolejny wsiada za kierownicę w stanie nietrzeźwości. W takiej bowiem sytuacji, działa on już w warunkach recydywy, a więc popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. po raz drugi.

W świetle poczynionych powyżej uwag stwierdzić należy, iż wobec nietrzeźwego kierowcy działającego w warunkach recydywy Sąd orzeknie karę bezwzględnego pozbawienie wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat. Skoro bowiem za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. grozi jedynie kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, sprawca, który dopuszcza się tego przestępstwa po raz drugi, uprzednio poniósł albo karę bezwzględnego pozbawienia wolności, albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W takiej zaś sytuacji (gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności), Sąd co do zasady nie może zastosować instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary.

W tym miejscu pragnę zauważyć iż nie przez przypadek posługuję się zwrotem „co do zasady”. Otóż, w świetle obowiązujących przepisów ustawy karnej, nawet w stosunku do sprawcy skazanego już uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, istnieje możliwość, aby Sąd nie orzekał wobec niego kary bezwzględnego pozbawienia wolności za popełnione ponownie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Pewną „furtkę” w tym zakresie wyznacza bowiem treść art. 37 a k.k., dopuszczając możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności, karę grzywny bądź ograniczenia wolności. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy Sąd obligatoryjnie orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności?

Jak była już mowa w artykule: Jaka kara grozi za popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k.? sprawca działający w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k. naraża się na znacznie poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba niekarana nigdy dotąd za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Jak bowiem wynika wprost z art. 178a § 4 k.k. za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości pomimo wcześniejszego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W tym miejscu może pojawić się pytanie, czy wobec tak skonstruowanego zagrożenia ustawowego za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., jego sprawca w każdym przypadku zostanie skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Odpowiedź na powyższe pytanie nie jest jednoznaczna i zależeć będzie od szeregu czynników, w tym przede wszystkim od tego, na jaką karę sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. był uprzednio skazany. W tym zakresie wskazać można zasadniczo na dwie możliwości:

1. W sytuacji, gdy za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości sprawca przestępstwa został skazany na karę grzywny, bądź karę ograniczenia wolności, wówczas co do zasady za nowe przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd będzie mógł orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – o ile uzna, że w sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

Wskazać przy tym należy, iż w obowiązującym stanie prawnym, Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, wyłącznie wówczas, gdy orzeczona wobec sprawcy przestępstwa kara pozbawienia wolności nie przekracza roku, co wynika z art. 69 § 1 k.k.

2. Zupełnie inaczej przedstawiać się będzie sytuacja sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., który uprzednio był skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Otóż, jak wynika wprost z art. 69 § 1 k.k., Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, wyłącznie w stosunku do sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności.

Powyższe, oznacza zatem, iż wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., skazanego uprzednio za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania Sąd orzeknie karę bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

Należy jednak w tym miejscu zauważyć, iż w świetle obowiązujących przepisów ustawy karnej, nawet w stosunku do sprawcy skazanego już uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, istnieje możliwość, aby Sąd nie orzekał wobec niego kary bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Pewną „furtkę” w tym zakresie wyznacza bowiem treść art. 37 a k.k., dopuszczając możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności, karę grzywny bądź ograniczenia wolności. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy Sąd obligatoryjnie orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy Sąd obligatoryjnie orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?

Zauważyć należy, że za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, w sytuacji uprzedniego prawomocnego skazania za to przestępstwo, ustawodawca przewiduje sankcję karną w postaci kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak była już mowa w innych artykułach (zob. np. Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności?), w praktyce to, jaką karę poniesie sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. (tj. karę bezwzględnego pozbawienia wolności, czy też karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania) determinowane będzie szeregiem okoliczności, z których decydujące znaczenie będzie miał przede wszystkim rodzaj kary, na którą sprawca ten był już uprzednio prawomocnie skazany.

Co do zasady sprawca, skazany już na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie będzie mógł liczyć na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Co więcej, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 69 § 2 k.k. warunkowe zawieszenie wykonania kary wobec sprawcy występku z art. 178a § 4 k.k. może mieć miejsce wyłącznie „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”, co oznacza, że w przypadku tego rodzaju przestępstw zasadą jest orzekanie przez Sąd kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

W świetle powyższego, należałoby więc dojść do przekonania, że osoba która ponownie wsiada nietrzeźwa za kierownicę samochodu musi przygotować się na to, że za swój czyn trafi do więzienia.

Zauważyć jednak należy, iż ustawa karna przewiduje pewną „furtkę” dająca szansę na uniknięcie ponoszenia tak surowej represji karnej.

Mowa tutaj o art. 37a k.k. zgodnie z którym: „Jeżeli ustawa przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, można zamiast tej kary orzec grzywnę albo karę ograniczenia wolności, o której mowa w art. 34 § 1a pkt 1, 2 lub 4″.

Cytowany przepis został wprowadzony do Kodeksu karnego w wyniku nowelizacji z dnia 1 lipca 2015r.

Jak wskazano w uzasadnieniu rządowego projektu kodeksu karnego, rolą powołanego przepisu jest przekształcenie pojawiających się sankcji jednorodnych (np. wyłącznie kara pozbawienia wolności) w sankcje alternatywne np. kara grzywny, ograniczenia wolności lub kara pozbawienia wolności), przewidując możliwość orzeczenia grzywny lub kary ograniczenia wolności, jeżeli nie przewiduje tego przepis prawa karnego. Z drugiej strony przepis ten stanowi dyrektywę sądowego wymiaru kary, która skłania sądy do orzekania zamiast kary pozbawienia wolności kar wolnościowych.

Zauważyć należy, że dyspozycja zawarta w art. 37a k.k. ma charakter fakultatywny, co oznacza, że Sąd może, ale nie ma obowiązku zastosowania tego przepisu w konkretnej sprawie.

W praktyce zatem, aby Sąd rozważył możliwość zastosowania tego rodzaju rozwiązania prawnego, a więc orzeczenia kary grzywny albo ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności, muszą pojawić się mocne i sensowne argumenty, których wykazanie należeć będzie do sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. bądź jego obrońcy.

W tym celu, warto jeszcze przed wyznaczonym terminem rozprawy skierować do Sądu pisemny wniosek o wymierzenie oskarżonemu o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. kary grzywny bądź kary ograniczenia wolności w oparciu o przepis art. 37a k.k.

W ramach przedmiotowego wniosku powołać należy się na konkretne okoliczności przemawiające za zaniechaniem przez Sąd orzekania wobec oskarżonego kary bezwzględnego pozbawienia wolności, a zamiast tego wymierzenie mu kary nieizolacyjnej, tj. kary grzywny bądź ograniczenia wolności.

W tym zakresie istotne znaczenie mogą mieć nie tylko okoliczności zdarzenia (np. pora popełnienia przestępstwa, stan nietrzeźwości oskarżonego), ale także. okoliczności dotyczące sytuacji osobistej oskarżonego, przykładowo fakt, iż jest on jedynym żywicielem rodziny, a zatem jego umieszczenie w zakładzie karnym skutkować będzie pozbawieniem jego najbliższych środków do życia.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jaka kara grozi za popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k.?

Niniejszy artykuł ma na celu omówienie sankcji karnych grążących za popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k., tj. w sytuacji uprzedniego prawomocnego skazania sprawcy za to samo przestępstwo.

Zgodnie z art. 178a § 4 k.k. sprawca przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, który był już wcześniej prawomocnie skazany za to samo przestępstwo podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Warto mieć przy tym na uwadze, że jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Na gruncie praktyki orzeczniczej można zauważyć tendencję do orzekania przy tego rodzaju występków kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności, a więc bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

W świetle powyższego, nie powinno ulegać wątpliwości, że osoba, która ponownie wsiadła za kierownicę samochodu pod wpływem alkoholu, naraża się na znacznie poważniejsze sankcje karne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafiła się po raz pierwszy.

Popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę nie karaną dotychczas za to przestępstwo jest bowiem – zgodnie z art. 178a § 1 k.k. – zagrożone, karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2.

Zauważyć należy, że istotne zmiany w zakresie represji prawno-karnych grożących za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. wprowadziła nowelizacja Kodeksu karnego z dnia 18 maja 2015 r.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 42 § 3 k.k. Sąd orzeka – obligatoryjnie – wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Ponadto, zgodnie z nowym stanem prawnym w przypadku skazania sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd orzeka wobec niego obligatoryjnie obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 10.000 zł. Kwota maksymalna, jaką Sąd może wymierzyć, wynosi natomiast 60.000 zł.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz