Zalety i wady dobrowolnego poddania się karze za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości po nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 18 maja 2015 r.

Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego np. samochodu, motocykla, skutera w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. rozpoczyna się od wyniku 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Dlatego też jeżeli u kierującego najwyższy wynik badania trzeźwości wyniesie 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu lub wyższy zostanie mu przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k.

Najnowsza nowelizacja Kodeksu karnego, która weszła w życie z dniem 18 maja 2015 r., wprowadziła zmiany zaostrzające przepisy dotyczące m.in. przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego z art. 178a § 1 k.k.

Przed nowelizacją zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego z art. 178a § 1 k.k. w przypadku wydania przez Sąd wyroku skazującego wynosił od 1 roku do 10 lat. Natomiast w świetle nowelizacji z dnia 18 maja 2015 r. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w przypadku wydania przez Sąd wyroku skazującego wynosi od 3 do 15 lat.

Należy wskazać, iż pierwszym etapem w sprawie o przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. jest etap postępowania przygotowawczego. To właśnie na tym etapie sprawcy jest przedstawiany zarzut prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. Postępowanie przygotowawcze prowadzone jest w formie dochodzenia, które nadzoruje właściwa jednostka Prokuratury. Jednakże Policja na zlecenie Prokuratury przeprowadza czynność przesłuchania podejrzanego.

Na przesłuchaniu na Policji, podejrzanemu jest przedstawiany zarzut prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. Następnie Policjant pyta się podejrzanego, czy przyznaje się do zarzucanego mu czynu i czy będzie składał wyjaśnienia i odpowiadał na pytania. Po złożeniu przez podejrzanego wyjaśnień Policjant zadaje pytanie czy podejrzany chce się dobrowolnie poddać karze w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Jeżeli podejrzany wyrazi zgodę na skazanie w tym trybie, wówczas Policjant wykonuje telefon do Prokuratora, który przedstawia propozycję kary. Następnie Policjant informuje podejrzanego o propozycji Prokuratora i pyta się podejrzanego, czy akceptuje propozycję. Należy wskazać, iż podejrzany ma możliwość albo przyjąć propozycję Prokuratora, albo odmówić jej przyjęcia. Należy wskazać, iż podejrzany nie ma możliwości bezpośredniego porozmawiania z Prokuratorem i przekonania go do łagodniejszego wymiaru kary.

W związku z powyższym konieczne jest opisanie jakie wady i zalety ma dobrowolne poddanie się krze za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. po nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 18 maja 2016 r.

Zalety dobrowolnego poddania się karze w trybie art. 335 § 1 k.p.k. tj. skazanie bez przeprowadzenia rozprawy:

  1. szybkość zakończenia postępowania karnego,

  2. możliwość uzyskania 3 – letniego minimalnego okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przy wysokim wyniku badania trzeźwości rzędu 1 – 1,5 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu,

  3. możliwość cofnięcia przez podejrzanego na skazanie w tym trybie.

Ad. 1

Już sama nazwa instytucji z art. 335 § 1 k.p.k. wskazuje, iż jest to skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, tzn. że jeżeli podejrzany podczas przesłuchania na Policji wyrazi zgodę na dobrowolne poddanie się karze, wówczas Prokurator wraz z aktem oskarżenia wysyła do Sądu wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Następnie Sąd wyznacza posiedzenie celem rozpoznania złożonego wniosku. Jeżeli Sąd uzna, że kara jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przestępstwa oraz stopnia zawinienia, wówczas na tym posiedzeniu wydaje wyrok zgodny z wnioskiem. Stawiennictwo oskarżonego na posiedzeniu nie jest obowiązkowe, więc w praktyce wygląda to tak, że Sąd może wydać wyrok bez udziału oskarżonego na posiedzeniu.

Ad. 2

Podejrzany może uzyskać w trybie art. 335 § 1 k.p.k. nawet przy wysokim wyniku badania trzeźwości rzędu 1 – 1,5 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu minimalny zakaz prowadzenia samochodu, który obecnie wynosi 3 lata. Powyższe wynika z faktu, iż standardowa propozycja Prokuratora odnośnie długości zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przy „samoukaraniu” w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wynosi 3 lata.

Ad. 3

Należy wskazać, iż podejrzany ma możliwość cofnięcia zgody na skazanie bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Innymi słowy, Jeżeli podejrzany, który wyraził zgodę na skazanie w tym trybie uważa, że propozycja Prokuratora jest zbyt surowa, może cofnąć swoją zgodę. Ostateczny moment na cofnięcie zgody, to posiedzenie Sądu wyznaczone celem rozpoznania wniosku złożonego przez Prokuratora. W przypadku cofnięcia zgody przez oskarżonego Sąd wyznacza rozprawę.

Wady dobrowolnego poddania się karze w trybie art. 335 § 1 k.p.k. tj. skazanie bez przeprowadzenia rozprawy:

  1. status osoby karanej za przestępstwo,

  2. obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych od 3 do 15 lat oraz świadczenie pieniężne w wysokości min. 5.000 zł,

  3. brak możliwości wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w trybie art. 335 § 1 k.k.,

  4. brak możliwości podnoszenia w apelacji zgodnie z art. 447 § 5 k.p.k. zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych oraz zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego.

Ad. 1

Wydanie przez Sąd wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. oznacza, iż sprawca do momentu zatarcia skazania będzie w świetle prawa osobą karaną za przestępstwo popełnione umyślnie. Powyższe może oznaczać dla osób, od których charakter pracy wymaga posiadania statusu osoby niekaranej zwolnienie z pracy.

Jeżeli za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. zostanie orzeczona:

  • kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem – zatarcie skazania nastąpi z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, który rozpoczyna się z momentem uprawomocnienia wyroku. 

  • kara ograniczenia wolności – informacja o wyroku zostanie wykreślona z KRK po 3 latach od wykonania tej kary. Obecnie, po 1 lipca 2015 roku, kara ograniczenia wolności może zostać orzeczona w wymiarze do 2 lat.

  • kara grzywny (czyli najczęściej orzekana kara w sprawach o przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości) – zatarcie następuje po upływie 1 roku od wykonania kary. Jednakże zgodnie z art. 107 § 6 k.k. jeżeli orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem.

Ad. 2

Nowelizacja z dnia 18 maja 2015 r. wprowadziła istotną zmianę w zakresie długości trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przypadku wydania przez Sąd wyroku skazującego. Przed nowelizacją zakaz wynosił od 1 roku do 10 lat. Natomiast od dnia 18 maja 2015 r. w przypadku wydania przez Sąd wyroku skazującego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wynosi od 3 do 15 lat. Obligatoryjnym elementem jest również nałożenie na sprawcę przestępstwa obowiązku zapłaty świadczenia pieniężnego w kwocie co najmniej 5.000 zł.

Ad. 3

W przypadku popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego z art. 178a § 1 k.k. Sąd ma możliwość wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Instytucja warunkowe umorzenia postępowania karnego została uregulowana w art. 66 k.k. Jednym z obligatoryjnych warunków do zastosowania przez Sąd omawianej instytucji jest uprzednia niekaralność sprawcy przestępstwa. Zaletą warunkowego umorzenia postępowania karnego jest, iż w przypadku wydania przez Sąd takiego wyroku sprawca przestępstwa w świetle prawa pozostaje osobą niekaraną za przestępstwo popełnione umyślnie. Inaczej niż w przypadku wyroku skazującego. Kolejną zaletą warunkowego umorzenia postępowania karnego jest krótszy zakaz niż w przypadku wyroku skazującego. Sąd w przypadku tej instytucji może odstąpić od zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych lub orzec zakaz na okres 1 roku lub 2 lat.

Ad. 4

Ograniczenie zarzutów apelacyjnych ma szczególne znaczenie w przypadku gdy oskarżony wyraził zgodę na skazanie bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 1 k.p.k., a następnie po wydaniu przez Sąd wyroku stwierdził, że wyrok jest zbyt surowy i chce złożyć od niego apelację, gdyż uważa że Sąd powinien wydać wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne. W takiej sytuacji jedynym skutecznym zarzutem jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Jednakże zgodnie z art. 447 § 5 k.p.k. podstawą apelacji w przypadku wydania wyroku w trybie art. 335 § 1 k.p.k nie może być zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Dlatego też gdyby pomimo powyższego zakazu oskarżony złożył apelację opierając się na tym zarzucie, Sąd pozostawi apelację bez rozpoznania jako niedopuszczalną.

Natomiast w przypadku gdy Sąd wydał wyrok w trybie art. 335 § 1 k.p.k. orzekając np. 5 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a następnie oskarżony po wydaniu przez Sąd wyroku stwierdził, że wyrok jest zbyt surowy i chce złożyć od niego apelację, gdyż uważa że Sąd powinien orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, wówczas właściwym zarzutem byłby zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego. Jednakże zgodnie z art. 447 § 5 k.p.k. podstawą apelacji w przypadku wydania wyroku w trybie art. 335 § 1 k.p.k nie może być zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego. Dlatego też gdyby pomimo powyższego zakazu oskarżony złożył apelację opierając się na tym zarzucie, Sąd pozostawi apelację bez rozpoznania jako niedopuszczalną.

Więcej na temat dobrowolnego poddania się karze w trybie art. 335 § 1 k.p.k. znajdziesz w artykule Czy warto zgodzić się na dobrowolne poddanie się karze za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. po zaostrzeniu przepisów Kodeksu karnego z dnia 18 maja 2015 r.?

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Zalety i wady dobrowolnego poddania się karze za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości po nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 18 maja 2015 r.

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *