Od kiedy możesz być reprezentowany przez obrońcę w sprawie o wykroczenie prowadzenia samochodu w stanie po użyciu alkoholu?

Prowadzenie samochodu w stanie po użyciu alkoholu stanowi wykroczenie z art. 87 par. 1 k.w. wówczas, gdy stężenie alkoholu w organizmie kierującego nie przekroczyło górnej granicy wynoszącej 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu lub 0,5 promila we krwi.

Natomiast prowadzenie samochodu przy stężeniu alkoholu powyżej 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu lub 0,5 promila we krwi stanowi przestępstwo z art.178a par. 1 k.k.

Zgodnie z art.4 i art.20 par. 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia osoba, która popełniła wykroczenie jazdy samochodem w stanie po użyciu alkoholu może być reprezentowana przez adwokata dopiero w postępowaniu sądowym, a więc dopiero po skierowaniu przez Policję do Sądu wniosku o ukaranie za wykroczenie. Wynika to z treści przywołanego przepisu art. 4 k.p.w., z którego wynika, że prawo do obrony, w tym prawo do  korzystania z z obrońcy przysługuje tylko obwinionemu.

Natomiast w sprawie o przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a par. 1 k.k. masz prawo do korzystania z pomocy adwokata już na etapie postępowania przygotowawczego. Innymi słowy, podczas przesłuchania na Policji, gdy Policjant będzie przedstawiał Ci zarzut prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, Twój obrońca może być obecny na tym przesłuchaniu.

Kim jest obwiniony?

Zgodnie z art.20 par. 1 k.p.w. obwinionym jest osoba, przeciwko której oskarżyciel publiczny, w tym wypadku Policja, skierowała do Sądu wniosek o ukaranie za wykroczenie. Wniosek o ukaranie to odpowiednik aktu oskarżenia w sprawach karnych o przestępstwa. Zgodnie z przytoczoną definicją, obwinionym stajesz się dopiero po zakończeniu postępowania wyjaśniającego przez Policję i skierowaniu wniosku o ukaranie za wykroczenie  do Sądu.

W związku z powyższym, podczas czynności przeprowadzanych przez Policję nie masz prawa do korzystania z pomocy adwokata. Dotyczy to m.in. przesłuchania w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia, a więc najważniejszej czynności procesowej poprzedzającej skierowanie sprawy do Sądu z wnioskiem o ukaranie sprawcy wykroczenia. 

Dla przykładu – zostałeś zatrzymany przez Policję w związku z podejrzeniem popełnienia wykroczenia jazdy samochodem po użyciu alkoholu, funkcjonariusze Policji zbadali alkomatem stężenie alkoholu w Twoim organizmie, a następnie zatrzymali Twój dokument prawa jazdy. Po dwóch dniach dostajesz wezwanie na komendę w celu przesłuchania. Zapewne zastanawiasz się, czy możesz przyjść na przesłuchanie z obrońcą? Problem w tym, że jest to  niemożliwe. Nawet gdy na komendę stawisz się z adwokatem, to przy rozpoczęciu przesłuchania zostanie on wyproszony. Najbardziej problematyczne jest to, że przesłuchanie jest kluczową czynnością w postępowaniach w sprawach o wykroczenia za jazdę po alkoholu. Jeżeli chcesz przekonać Sąd do odstąpienia w Twojej sprawie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, już podczas przesłuchania powinieneś podać argumenty uzasadniające takie rozstrzygnięcie.

Sprzeczność z Konstytucją? 

W mojej ocenie opisane wyżej przepisy art. 4 i 20 par. 1  k.p.w. w tym zakresie, w jakim odmawiają osobie podejrzanej o popełnienie wykroczenia prawa do korzystania z pomocy obrońcy są niezgodne z wyrażonym w art.42 ust. 1 Konstytucji podstawowym prawem każdego obywatela, jakim jest prawo do obrony. Ten właśnie przepis Konstytucji stanowi wyraźnie, iż: „Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu.”

Osoba, która popełniła zarówno przestępstwo jak i wykroczenie powinna mieć możliwość do obrony, a co za tym idzie, do korzystania z pomocy adwokata na każdym etapie postępowania, a nie tylko przed Sądem. Podczas postępowania na Policji często dokonuje się czynności wyjaśniających, które mają w sprawie kluczowe znaczenie. Tymczasem, jeśli nie posiadasz specjalistycznej wiedzy, nie jesteś w stanie ocenić, czy funkcjonariusze prawidłowo przeprowadzili postępowanie dowodowe. 

Moje stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego. Rzecznik Praw Obywatelskich Prof. Irena Lipowicz skierowała  do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów art.4 i 20 k.p.w. w tym zakresie, w jakim ograniczają prawo osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia do obrony na etapie prowadzenia czynności wyjaśniających przez policję, a więc przed skierowaniem sprawy do Sądu.  

Rzecznik Praw Obywatelskich  kilkakrotnie podkreśla we wniosku, że już w postępowaniu przedsądowym Policja ma prawo do przeprowadzania czynności ingerujących w sferę podstawowych praw jednostki chronionych przez Konstytucję, co uzasadnia zagwarantowanie każdemu z nas prawa do obrony, w tym prawa do ustanowienia i korzystania z pomocy obrońcy już na tym etapie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich nie został jeszcze rozpoznany przez Trybunał Konstytucyjny.

Uwaga!

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r. orzekł, iż przepisy k.p.w., które odmawiają osobie wobec, której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wobec niej wniosku o ukaranie, prawa do korzystania z pomocy obrońcy za niekonstytucyjne. W związku z powyższym osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia może korzystać z pomocy obrońcy na każdym etapie sprawy o wykroczenie, w tym również podczas przesłuchania na Policji.

Autor: aplikant adwokacki Małgorzata Fil

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Od kiedy możesz być reprezentowany przez obrońcę w sprawie o wykroczenie prowadzenia samochodu w stanie po użyciu alkoholu?

  1. Realista pisze:

    Obecnie przy wykroczeniu, obwiniony zyskuje pełne prawa do dopiero po wniesieniu wniosku do sądu. Sprawa zmieni się po nowelizacji Kodeksu Postępowanie Karnego która ma wejść w życie w lipcu 2015r. Zobaczymy jak to wtedy będzie wygladać

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *