Wyłączenie spod zakazu kat. C i C+E, gdy sprawca jechał samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości

Problematyka zastosowania środka karnego z art. 42 § 2 k.k. w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w praktyce może nastręczać wiele wątpliwości. Jednocześnie informujemy, że nasza Kancelaria udziela bezpłatnych porad prawnych w sprawach o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu.

Więcej informacji na temat bezpłatnych porad znajdziesz, klikając na poniższy link:

Bezpłatne porady prawne w sprawach o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu

W tym zakresie pojawia się przede wszystkim pytanie o to, czy w związku z faktem, że orzeczenie tego rodzaju środka karnego wobec nietrzeźwego kierowcy jest obligatoryjne, istnieje jakakolwiek możliwość aby sprawca przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. zachował uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, pomimo wydania wobec niego wyroku skazującego. 

Typowość tego rodzaju wątpliwości wśród sprawców przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości potwierdza pytanie skierowane przez jednego z czytelników bloga:

Witam, moje pytanie dotyczy zakazu prowadzenia pojazdów w sytuacji skazania za czyn z art. 178 a § 1 k.k. Czy biorąc pod uwagę praktykę orzeczniczą jest szansa na orzeczenie (w sytuacji posiadania przez oskarżonego też innych kategorii) zakazu prowadzenia pojazdów tylko w odniesieniu do określonej kategorii – np. kategorii C i C+E? Jakich argumentów należy użyć przed Sądem wnosząc o taki właśnie wyrok?

Na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, tj. w świetle obowiązujących przepisów ustawy karnej istnieje obiektywna możliwość wyłączenia spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii prawa jazdy.

W praktyce jednak, czy i w stosunku do jakich kategorii prawa jazdy Sąd zdecyduje się na tego typu rozwiązanie determinowane jest wieloma okolicznościami, co oznacza, że pomimo iż odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niektórych kategorii posiadanych przez oskarżonego jest możliwe, nie zawsze będzie miało to miejsce w praktyce.

Rozpocząć należy od tego, iż w przypadku wydania wyroku skazującego w stosunku do sprawcy przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178 a § 1 k.k. orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – w myśl art. 42 § 2 k.k. – jest obligatoryjne.

Warto przy tym podkreślić, iż zgodnie z nowelizacją Kodeksu karnego, która weszła w życie z dniem 01 lipca 2015 r. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeka się od 3 do 15 lat (przed nowelizacją zakaz prowadzenia pojazdów wynosił od 1 roku do 10 lat).

Powyższe oznacza, że Sąd uznając sprawcę przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości za winnego zarzucanego mu czynu i wymierzając mu na tej podstawie stosowną karę musi orzec w stosunku do niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Obowiązek ten nałożony jest przez ustawę i pozostaje poza sferą decyzyjności Sądu.

Należy mieć jednak na uwadze, iż mimo obligatoryjnego charakteru tego rodzaju środka karnego w stosunku do sprawców przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. ustawodawca wprowadził w tym zakresie pewnego rodzaju „furtkę” dla Sądu rozpatrującego sprawę.

Dotyczy to pozostawienia do decyzji Sądu zakresu w jakim omawiany środek karny będzie zastosowany.

Świadczy o tym literalne brzmienie przepisu art. 42 § 2 k.k. w myśl którego: „Sąd orzeka na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju (…)„.

W tym miejscu należy mieć na uwadze, iż jak wskazuje praktyka orzecznicza, spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie wyłącza się kategorii uprawniającej do prowadzenia pojazdu, którym sprawca kierował w trakcie popełnienia przestępstwa.

Stąd też, jeśli w opisanej przez czytelnika sytuacji, okazałoby się, że w trakcie zdarzenia prowadził on samochód ciężarowy do kierowania którym uprawnia kat. C prawa jazdy, wówczas odstąpienie przez Sąd od orzekania w stosunku do niego zakazu prowadzenia pojazdów kat. C i C+E byłoby niemożliwe. Inaczej byłoby natomiast w sytuacji, gdyby prowadził on samochód osobowy – wówczas wyłączenie spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. C i C+E byłoby obiektywnie możliwe.

Dodatkowo trzeba mieć na uwadze, że w praktyce o zasadności wyłączenia spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii decydować będzie szereg okoliczności.

Przede wszystkim w tym zakresie Sąd bierze pod uwagę stopień społecznej szkodliwości popełnionego przestępstwa. Na ocenę stopnia społecznej szkodliwości wpływ mają m.in.:

  • stopień nietrzeźwości (im stopień stężenia alkoholu w organizmie badanego bliższy będzie dolnej granicy stanu nietrzeźwości tj. 0,26 mg/l tym mniejszy stopień społecznej szkodliwości);

  • miejsce popełnienia przestępstwa – tj. czy była to autostrada, droga ekspresowa o dużym natężeniu ruchu, czy podrzędna droga lokalna o niewielkim natężeniu ruchu pojazdów i pieszych;

  • pora popełnienia przestępstwa – czy sprawca kierował samochodem w tzw. „godzinach szczytu” czy np. nad ranem np. o godz. 04.00 gdy natężenie ruchu pojazdów i pieszych jest znikome;

  • okoliczności zatrzymania sprawcy do kontroli drogowej – czy powodem zatrzymania kierowcy było naruszenie przepisów ruchu drogowego,np. niezastosowanie się do sygnalizacji świetlnej, czy była to wyłącznie rutynowa kontrola kierowców;

  • uprzednia karalność sprawcy przestępstwa;

  • właściwości i warunki osobiste sprawcy przestępstwa – w tym także wpływ orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii na sytuację osobistą sprawcy, np. ryzyko utraty zatrudnienia.

Podsumowując, należy zauważyć, że sprawca który dopuścił się przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości może starać się o odstąpienie przez Sąd od orzekania w stosunku do niego zakazu prowadzenia określonych kategorii prawa jazdy (z wyjątkiem kategorii nieuprawiającej do prowadzenia pojazdu, którym sprawca kierował w chwili popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k.). W tym celu może on złożyć wniosek o wydanie wobec niego wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. w ramach którego powinien on wykazać (powołując się na przytoczone w niniejszym artykule okoliczności), że stopień społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu nie jest znaczny, zaś orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii – z uwagi np. na charakter wykonywanej pracy – stanowić będzie dla niego nadmierną dolegliwość.

Na koniec warto zauważyć, iż wyłączenie spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii prawa jazdy (np. C i C+E) w praktyce rodzi problemy związane z fizycznym odbiorem dokumentu prawa jazdy. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Zwrot dokumentu prawa jazdy kat. C i C+E w przypadku orzeczenia przez Sąd zakazu prowadzenia samochodów osobowych.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Wyłączenie spod zakazu kat. C i C+E, gdy sprawca jechał samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.
    Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.
    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *