Umyślność przy przestępstwie prowadzenia pojazdu mechanicznego mimo cofnięcia uprawnień z art. 180a k.k.

 

W niniejszym artykule wyjaśnimy, kiedy kierujący pojazdem mechanicznym popełnia przestępstwo z art. 180a k.k. Jednocześnie informujemy, że nasza Kancelaria udziela bezpłatnych porad prawnych w sprawach o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu oraz w sprawach dotyczących przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Więcej informacji na temat bezpłatnych porad znajdziesz, klikając na poniższy link:

Bezpłatne porady prawne w sprawach o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu 

Na wstępie niniejszego artykułu omówię kiedy kierujący pojazdem mechanicznym popełnia przestępstwo z art. 180 a k.k.

Art. 180a k.k. stanowi, iż „Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

Celem dodania do Kodeksu karnego art. 180a było wyeliminowanie z ruchu osób, którym zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, a pomimo cofnięcia uprawnień prowadzą dalej pojazdy mechaniczne.

Przestępstwa z art. 180a k.k. nie popełniają osoby prowadzące pojazd niemechaniczny lub pojazd mechaniczny poza wskazanymi w przepisie miejscami. tj. poza drogą publiczną, strefą zamieszkania oraz strefą ruchu.

Warto bowiem wskazać, iż pojęcia: „prowadzenie”, „pojazd mechaniczny”, „droga publiczna”, „strefa zamieszkania” i „strefa ruchu” nie są definiowane w Kodeksie karnym, lecz w ustawach szczególnych, w tym zwłaszcza w przepisach ustawy z 20 czerwca 1997 roku „Prawo o ruchu drogowym” /Dz. U. z 1997 roku Nr 98, poz. 602 z późn. zm./. Prowadzenie pojazdu oznacza nic innego, jak kierowanie nim, czyli zespół ruchów mający ścisły wpływ na poruszanie się pojazdu. Z kolei pojazd mechaniczny to wyposażony w silnik środek transportu przeznaczony do poruszania się po drogach albo do tego przystosowany. Drogi publiczne to z mocy ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych: drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie lub krajowe, w tym autostrady i drogi ekspresowe. (…) zamieszkania, to z mocy ustawy P.o.r.d. specjalnie oznaczona strefa w ruchu drogowym, w której pieszy może się poruszać swobodnie po całej udostępnionej do użytku publicznego przestrzeni i ma pierwszeństwo przed pojazdami. (…) ruchu to z mocy ustawy P.o.r.d. specjalnie oznaczony obszar na drodze wewnętrznej, w którym obowiązują wszystkie przepisy ruchu drogowego.

Należy podkreślić, że sprawcą tego przestępstwa może być wyłącznie osoba, posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, a której te uprawnienia zostały cofnięte przez uprawniony organ administracji publicznej. Innymi słowy, nie popełnia przestępstwa z art. 180a k.k. osoba, która nigdy nie nabyła uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Organami właściwymi do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień są:

  • starosta,

  • dowódca jednostki wojskowej,

    albo

  • marszałek województwa.

Zgodnie z art. 103 ustawy o kierujących pojazdami organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w następujących przypadkach:

  1. stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;

  2. utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami;

  3. niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami;

  4. ponownego przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami;

  5. popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;

  6. orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 uokp oraz art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami również w przypadku orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Prowadzenie pojazdu objętego zakazem w okresie jego obowiązywania nadal pozostaje przestępstwem określonym wyłącznie w art. 244 kk. Jednakże prowadzenie pojazdu po upływie zakazu, ale bez formalnego odzyskania uprawnienia, przeradza się w przestępstwo z art. 180a k.k.

Należy wskazać, że przestępstwo z art. 180a k.k. tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnień można popełnić jedynie z winy umyślnej w postaci zamiaru bezpośredniego, jak i ewentualnego. Oznacza to, że sprawca przestępstwa musi mieć świadomość, że została wydana wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień.

Dla bytu tego przestępstwa nie ma znaczenia powód wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem osoba, która nie miała wiedzy co do wydania wobec niej decyzji cofającej uprawnienia nie może popełnić przestępstwa z art. 180a k.k. Taka sytuacja będzie miała miejsce np. w przypadku przesłania decyzji starosty na zły adres i co za tym idzie realna niemożność zapoznania się z jej treścią przez osobę, której dotyczy.

Oczywistym jest – iż w opisie czynu przypisanego sprawcy nieodzowne jest przytoczenie wszystkich niezbędnych znamion strony podmiotowej przypisanego czynu zabronionego. Jednakże w omawianym przypadku tj. czynu z art. 180 a k.k., nie ma potrzeby wskazania formy winy i postaci zamiaru. Wina umyślna wynika ze znamienia czasownikowego określającego kwalifikację prawną czynu, który można popełnić tylko z winy umyślnej, natomiast określenie postaci zamiaru (bezpośredni lub ewentualny) nie ma znaczenia. Wszak do przyjęcia umyślności działania sprawcy popełniającego przestępstwo z art. 180 a k.k. wystarczająca jest świadomość istnienia uprzednio wydanej decyzji i nie stosowania się do niego. To właśnie zawarte w opisie czynu przypisanego oskarżonemu znamię czasownikowe „prowadzi” oraz „nie stosuje się” w pełni określa umyślność tego zachowania (oskarżony chciał i popełnił czyn zabroniony). Nadto sam oskarżony musi mieć świadomość wydania wobec niego decyzji cofającej uprawnienia, lecz pomimo tego decyduje się kierować samochodem.

W przypadku popełnienia przestępstwa z art. 180a k.k., podobnie jak w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. tj. złamania prawomocnego zakazu sądowego, Sąd nie orzeka zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Wskazać należy, iż zgodnie z projektem nowelizacji kodeksu karnego Kierowca, który prowadził pojazd pomimo wydania wobec niego decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, otrzyma sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, a więc stosownie do treści art. 42 k.k. w wymiarze od 1 do 15 lat.

Dla przypomnienia zakaz prowadzenia pojazdów – środek karny orzekany wobec sprawców przestępstw lub wykroczeń skierowanych przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zakazem mogą być objęte wszystkie pojazdy lub poszczególne ich rodzaje. 

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż ustawodawca konsekwentnie realizuje politykę zmierzająca do surowszego karania sprawców przestępstw i wykroczeń skierowanych przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Piotr Zieliński

kontakt: kom. + 48 697 053 659 lub 502 879 552  oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *